News
Our strategists will help you set an objective and choose your tools, developing a plan that is custom-built for your business.
01
ธ.ค. - 2019
การฆ่าเชื้อในน้ำอย่างมีประสิทธิภาพในฟาร์มสัตว์ปีก

น้ำสะอาดปราศจากเชื้อก่อโรคจัดเป็นปัจจัยสำคัญอย่างหนึ่งในกระบวนการเลี้ยงไก่ คุณภาพน้ำกินที่ดีสำหรับให้ไก่ส่งผลต่อสุขภาพของตัวไก่ ประสิทธิภาพการผลิต รวมไปถึงสวัสดิภาพสัตว์ขั้นพื้นฐานที่ไก่ควรจะได้รับอย่างเพียงพอต่อความต้องการตลอดระยะการเลี้ยง ดังนั้นกระบวนการฆ่าเชื้อน้ำตั้งแต่ขั้นตอนก่อนลงเลี้ยงไก่จนตลอดระยะเวลาการเลี้ยง จึงเป็นสิ่งที่ผู้ประกอบการรวมทั้งเกษตรกรต้องตระหนักถึง และให้ความสำคัญ ดังนี้

1. ใช้คลอรีนหรือสารฆ่าเชื้ออื่นๆ ที่มีประสิทธิภาพสำหรับฆ่าเชื้อน้ำให้ไก่กินตลอดการเลี้ยง

2. เลือกใช้สารฆ่าเชื้อน้ำที่สามารถเข้าถึงได้ง่ายราคาประหยัด สามารถทดสอบทางห้องปฏิบัติการได้ สามารถใช้ได้หลากหลาย รวมทั้งยังส่งผลดีต่อสุขภาพไก่ด้วย

3. นอกจากการใช้คลอรีนสำหรับฆ่าเชื้อแล้ว ยังสามารถพิจารณาใช้สารฆ่าเชื้ออื่นๆ เช่น โอโซน(ozone), คลอรีนไดออกไซด์(chlorine dioxide), แสงยูวี(UV), กรด(certain acid) และไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์(hydrogen peroxide) ในการฆ่าเชื้อน้ำได้

การฆ่าเชื้อน้ำด้วยคลอรีน

คลอรีนเป็นสารฆ่าเชื้อที่ได้รับความนิยมแพร่หลายที่สุดในการฆ่าเชื้อน้ำสำหรับให้ไก่กิน โดยประโยชน์ของการฆ่าเชื้อน้ำด้วยคลอรีน คือเพื่อลดจำนวนเชื้อแบคทีเรียและไวรัสที่อาจก่อโรคในไก่ซึ่งปะปนมากับน้ำ ซึ่งจัดว่าเป็นวิธีที่ง่ายและมีค่าใช้จ่ายน้อยที่สุด โดยค่าความเข้มข้นของคลอรีนอิสระที่แนะนำสำหรับน้ำไก่กินจะอยู่ที่ 3-5 ppm จึงจะสามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียที่ปนเปื้อนอยู่ในสิ่งแวดล้อมได้ ทั้งนี้ต้องมีการตรวจวัดค่าคลอรีนในน้ำที่ปลายสายอยู่เสมอเพื่อให้แน่ใจว่าน้ำที่ไก่ได้รับยังคงมีประสิทธิภาพในการฆ่าเชื้อ โดยคลอรีนเม็ด(Calcium hypochlorite (Ca(ClO)2) จะสามารถคงประสิทธิภาพได้ยาวนานกว่าคลอรีนน้ำ (Sodium hypochlorite (NaClO))

pH ของน้ำก็มีส่วนสำคัญต่อการออกฤทธิ์ของสารฆ่าเชื้อ โดยหากน้ำดิบมีค่า pH สูงกว่า 7 จะทำให้คลอรีนแตกตัวให้ OCl- มากกว่ากรดไฮโปคลอรัส (HOCl) ซึ่งเป็นส่วนที่มีคุณสมบัติในการฆ่าเชื้อ ดังนั้นค่า pH น้ำที่สูงขึ้นจึงส่งผลให้ประสิทธิภาพในการฆ่าเชื้อก่อโรคของคลอรีนลดต่ำลง โดยการวัดค่า pH สามารถทำได้โดยใช้เครื่องมือวัดค่า pH หรือกระดาษสำหรับวัดค่า pH และอาจมีการตรวจวัดค่า oxidation reduction potential(ORP) ซึ่งเป็นค่าที่สามารถบ่งชี้ได้ว่ากระบวนการฆ่าเชื้อน้ำนั้นมีประสิทธิภาพร่วมด้วย ทั้งนี้ ค่า ORP ที่เหมาะสมควรจะอยู่ที่ 700-800 mV

ปัจจัยอื่นๆ ที่ส่งผลต่อการฆ่าเชื้อน้ำด้วยคลอรีนนอกเหนือไปจากที่กล่าวมาแล้วข้างต้นยังมีอุณหภูมิของน้ำ ระยะเวลากักเก็บน้ำหลังฆ่าเชื้อ สารอินทรีย์อื่นๆที่อยู่ในน้ำ ค่าความกระด้างของน้ำซึ่งควรต่ำกว่า 400 ppm ชนิดของเชื้อแบคทีเรียที่ปะปนอยู่ในน้ำ รวมทั้งอายุและการเก็บรักษาคลอรีนก่อนนำมาใช้สำหรับการฆ่าเชื้อ เพื่อให้การฆ่าเชื้อน้ำเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

การฆ่าเชื้อน้ำด้วยสารฆ่าเชื้ออื่นนอกเหนือจากคลอรีน

หากไม่สามารถใช้คลอรีนในการฆ่าเชื้อน้ำได้ ยังสามารถใช้สารในตารางด้านล่างเป็นทางเลือกในการฆ่าเชื้อน้ำสำหรับให้ไก่กินได้อีกด้วย

สารฆ่าเชื้อ ข้อดี ข้อเสีย
โอโซน ออกฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรียและไวรัส ฆ่าเชื้อได้เฉพาะขณะที่ใช้เท่านั้น
คลอรีนไดออกไซด์ ฆ่าเชื้อน้ำได้ดี ออกฤทธิ์ได้ในสภาวะ pH กว้าง (4-9) ทำปฏิกิริยากับสารเคมีที่มีอยู่ในธรรมชาติ จำเป็นต้องใช้เฉพาะจุดที่ทำการฆ่าเชื้อเท่านั้น ราคาสูง
แสงยูวี สามารถใช้ฆ่าเชื้อน้ำได้ ฆ่าเชื้อได้เฉพาะขณะที่ใช้เท่านั้น
กรดไตรคลอโรไอโซไซยานูริค เป็นสารฆ่าเชื้อชนิดเข้มข้น ใช้ในการฆ่าเชื้อน้ำได้ ออกฤทธิ์ได้ในสภาวะ pH แคบ
ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ สามารถกำจัดไบโอฟิล์มได้ ไม่กัดกร่อนระบบให้น้ำไก่กิน ต้องระมัดระวังในการใช้

แปลและเรียบเรียงโดย สพ.ญ.สายสร้อย ส่องประเสริฐ

เอกสารอ้างอิง  https://thepoultrysite.com/articles/best-practice-on-the-farm-water-chlorination-during-production

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *