News
Our strategists will help you set an objective and choose your tools, developing a plan that is custom-built for your business.
08
มิ.ย. - 2020
การฆ่าเชื้อ Salmonella Enteritidis บนผิวเปลือกไข่ด้วย SAEW และUV-C

Salmonella Enteritidis เป็นเชื้อก่อโรคสำคัญทั้งในคนและสัตว์ปีก การติดเชื้อในคนส่วนใหญ่เกิดจากการบริโภคอาหารในกลุ่มของเนื้อและผลิตภัณฑ์จากสัตว์ปีก กว่า 75% เกิดจากการบริโภคไข่ไก่ ซึ่งการปนเปื้อน Salmonella Enteritidis ในไข่ไก่นั้นเกิดได้จากการปนเปื้อนเชื้อในระบบทางเดินอาหารของแม่ไก่ มูลไก่ และสิ่งแวดล้อมโดยรอบ ในปัจจุบันมีการนำสารเคมีหลากหลายชนิดเข้ามาใช้เพื่อฆ่าเชื้อก่อโรคบนผิวเปลือกไข่ก่อนบรรจุภัณฑ์ออกสู่ท้องตลาด อาทิเช่น การล้างไข่ไก่ด้วยน้ำผสมคลอรีนเข้มข้น น้ำอุ่น หรือ ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ (H2O2) อย่างไรก็ตาม สารเคมีเหล่านี้ยังมีข้อจำกัดในการใช้ ไม่ว่าจะเป็นการตกค้าง ประสิทธิภาพการฆ่าเชื้อที่จำกัด และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้ยังทำลายชั้น cuticle บนฟองไข่ ส่งผลให้เชื้อก่อโรคต่างๆ เข้าสู่ภายในได้ง่ายขึ้น จึงทำให้วิธีเหล่านี้ยังไม่เป็นที่ยอมรับเท่าใดนัก ดังนั้นจึงจำเป็นต้องหาวิธีฆ่าเชื้อที่มีประสิทธิภาพเพื่อลดหรือกำจัด Salmonella Enteritidis ในไข่ไก่โดยที่มีความปลอดภัยต่อคน การฆ่าเชื้อ Salmonella Enteritidis บนผิวเปลือกไข่ด้วย SAEW และUV-C

Slightly acidic electrolyzed water หรือ SAEW (pH 5.0 –6.5) เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ เนื่องจากเป็นวิธีฆ่าเชื้อซึ่งเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ปัจจุบันมีการศึกษาประสิทธิภาพการฆ่าเชื้อบนผิวเปลือกไข่ด้วย SAEW กันมากขึ้น โดยในปี 2009 Cao และคณะพบว่า เมื่อนำ SAEW ที่ความเข้มข้นคลอรีน 15 mg/L สามารถฆ่าเชื้อ Salmonella Enteritidis ปริมาณ 6.5 log10CFU/g โดยใช้เวลา 3 นาที ในปี 2014 Ni และคณะ พบว่า การฆ่าเชื้อบนผิวเปลือกไข่ด้วย SAEW ที่ความเข้มข้นคลอรีน 80 และ100mg/L มีประสิทธิภาพดีกว่าการใช้คลอรีนไดออกไซด์ (ClO2) และNaClO ล่าสุดในปี 2019 Zang และคณะ พบว่า การใช้ SAEW ในการฆ่าเชื้อบนผิวเปลือกไข่ลดการสูญเสียน้ำและ CO2 จากฟองไข่ผ่านทาง eggshell pores อย่างไรก็ตาม SAEWยังมีข้อจำกัดเช่นกัน ทั้งในเรื่องของระยะการล้างฟองไข่ที่ค่อนข้างนาน การใช้ความเข้มข้นคลอรีนสูง และประสิทธิภาพการฆ่าเชื้อลดลงเมื่อมีมูลไก่ปนเปื้อนบนฟองไข่ ดังนั้น จึงต้องหาวิธีมาช่วยเสริมประสิทธิภาพการฆ่าเชื้อ

ตัวเลือกที่น่าสนใจก็คือ การใช้แสง UV-C(ultraviolet lamp, λ= 254 nm) ซึ่งมีความสามารถในการฆ่าเชื้ออยู่แล้ว อ้างอิงจากปี 2002 Chavez และคณะ พบว่า แสง UV-C สามารถฆ่าเชื้อบน total aerobic plate count (APC) จากเปลือกไข่ ที่ 7.35 mW/cm2 เป็นเวลา 30 และ 60วินาที นอกจากนี้ยังมีการศึกษาประสิทธิภาพการฆ่าเชื้อบนผิวเปลือกไข่ด้วย UV + H2O2, UV + Cl2 และ UV + Ozone ซึ่งได้ผลที่ค่อนข้างดี ดังนั้น ในปี 2019 Sh.Bing และคณะ จึงได้ทำการศึกษาประสิทธิภาพการฆ่าเชื้อ Salmonella Enteritidis บนผิวเปลือกไข่โดยใช้ SAEW ร่วมกับแสง UV-C (10 mW/cm2) โดยผลการทดลองเป็นดังนี้

ผลการศึกษาการฆ่าเชื้อบนผิวเปลือกไข่ที่ปนเปื้อน Salmonella Enteritidis โดยเริ่มต้นด้วยปริมาณเชื้อ 6.54 ± 0.11 log10CFU/g พบว่า SAEW ที่ความเข้มข้นคลอรีน 20mg/L เป็นเวลา 4 นาที สามารถลดเชื้อจนอยู่ในระดับที่ตรวจไม่พบ และเมื่อใช้ SAEW ต่อเนื่องร่วมกับแสง UV-C จะเพิ่มประสิทธิภาพการฆ่าเชื้ออย่างมีนัยสำคัญที่ความเข้มข้นคลอรีน และเวลาเท่ากัน ดังตารางที่ 1

ตารางที่ 1ผลการฆ่าเชื้อบนผิวเปลือกไข่ที่ปนเปื้อน Salmonella Enteritidis ปริมาณเชื้อเริ่มต้น6.54 ± 0.11 log10CFU/g โดยแต่ละกลุ่มใช้ SAEW ที่มีความเข้มข้นคลอรีน และใช้เวลาฆ่าเชื้อต่างกัน ทดสอบร่วมและเปรียบเทียบกับแสง UV

 ผลการศึกษาการฆ่าเชื้อบนผิวเปลือกไข่ที่เปื้อนมูล โดยเริ่มต้นด้วยปริมาณเชื้อ Salmonella Enteritidis 6.53 ± 0.11 log10CFU/g พบว่าเมื่อใช้ SAEW ที่ความเข้มข้นคลอรีน 30 mg/L ต่อเนื่องร่วมกับแสง UV-C เป็นเวลา 4 นาที สามารถลดเชื้อได้ 3.02 log น้อยกว่าการฆ่าเชื้อบนผิวเปลือกไข่ที่สะอาด เนื่องจากมูลไก่จะปกป้องเชื้อไม่ให้สัมผัสกับแสง UV-C โดยตรง ดังตารางที่ 2

ตารางที่ 2 ผลการฆ่าเชื้อบนผิวเปลือกไข่ที่เปื้อนมูล และปนเปื้อน Salmonella Enteritidis ปริมาณเชื้อเริ่มต้น 6.53± 0.11 log10CFU/g โดยแต่ละกลุ่มใช้ SAEW ที่มีความเข้มข้นคลอรีนและใช้เวลาฆ่าเชื้อต่างกัน ทดสอบร่วมและเปรียบเทียบกับแสง UV

ประสิทธิภาพการฆ่าเชื้อ Salmonella Enteritidis บนผิวเปลือกไข่ด้วย SAEW ต่อเนื่องร่วมกับแสง UV-C เกิดจากการสร้าง –OH โดยกระบวนการ photooxidation คลอรีนภายใต้แสง UV-C ดังรูปที่ 1 จากนั้น -OHเหล่านี้ จะไปทำลายความแข็งแรงของ cell membrane จนเข้าสู่ภายในเซลล์ เข้าไปยับยั้งการทำงานของ enzyme และทำลายองค์ประกอบภายในเซลล์ นอกจากนี้ยังมีการสร้าง ozone จากกระบวนการ photolysis OCl- เพื่อประสิทธิภาพการฆ่าเชื้ออีกทางหนึ่ง โดยสรุปวิธีนี้เป็นวิธีการฆ่าเชื้อบนผิวเปลือกไข่อีกวิธีหนึ่งที่มีประสิทธิภาพดี ไม่ส่งผลเสียต่อสุขภาพคน เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมการผลิตไข่ไก่ได้ในอนาคต

รูปที่1 กลไกของ SAEW ร่วมกับ UV ในการฆ่าเชื้อแบคทีเรีย Salmonella Enteritidis ที่ใช้ทดสอบ

แปลและเรียบเรียงโดย             สพ.ญ.สายสร้อย ส่องประเสริฐ

เอกสารอ้างอิง                         Bing, SY, Zang YT, Li YJ and Shu DQ. 2019. The synergistic effects of slightly acidic electrolyzed water and UV-C light on the inactivation of Salmonella Enteritidis on contaminated eggshells. Poultry Sciences. 98(12):6914-6920.

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *